Chuyên đề:
SỬ DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐẶC THÙ TRONG GIỜ HỌC VĂN

A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Có thể nói rằng lịch sử phát triển của văn học cũng lâu đời như lịch sử phát triển của các ngành khoa học khác. Từ xa xưa, con người đã biết sử dụng văn học như một phương tiện để truyền thụ kinh nghiệm, phản ánh đời sống của xã hội. Bất cứ dân tộc nào trên thế giới cũng coi văn học là sản phẩm tinh thần của dân tộc mình. Văn học gắn bó với đời sống của từng gia đình và xã hội. Chính vì lẽ đó mà trong nhà trường, môn văn học đóng một vai trò quan trọng trong việc giáo dục học sinh.
Thế nhưng hiện nay phần lớn học sinh, đặc biệt là học sinh ở bậc THCS thường ngại khó trong việc học văn, thường coi giờ học văn ở trường là gượng ép, các em không chú tâm, không ham thích và không có sự đầu tư vào nội dung bài học, chỉ ngoại trừ một số em có năng khiếu, ham thích học văn.
Với tinh thần cơ bản của việc đổi mới phương pháp dạy học ở các môn học khác cũng như môn ngữ văn mà đặc biệt là các giờ học văn trong nhà trường phổ thông hiện nay là tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh và hoạt động dạy học của giáo viên.
Nhưng làm thế nào để giúp cho học sinh thấy được vai trò quan trọng của việc học văn trong nhà trường? Làm thế nào để lôi cuốn học sinh vào giờ học văn để các em có hứng thú hơn, đầu tư nhiều hơn, phát hiện ra những điều mới lạ từ một giờ học văn? Cũng như làm thế nào để vận dụng tinh thần cơ bản của việc đổi mới PPDH là tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh và hoạt động dạy học của giáo viên?
Từ những lí do trên và cũng là mục đích chính là nâng cao chất lượng giảng dạy tăng cường hiệu quả học tập của học sinh ở một giờ học văn, trong những năm gần đây tổ ngữ văn của trường chúng tôi luôn thảo luận và đưa ra những phương thức tối ưu để xây dựng một giờ học văn sinh động, có chất lượng và hiệu quả cao. Và theo chúng tôi: song song với việc vận dụng một số PPDH vào giờ học văn thì một vấn đề cũng không kém phần quan trọng đó là “ Sử dụng một số phương pháp dạy học đặc thù trong các giờ học văn”
B.Giải quyết vấn đề:
Như ta đều biết bốn phương pháp dạy học đặc trưng trong dạy văn là: đọc sáng tạo, tái hiện, giáo viên tìm và nghiên cứu. Đây là PPDH được gọi tên theo những hoạt động trong giờ học văn. Muốn tìm hiểu một văn bản văn học thì không thể không đọc và đọc sáng tạo; không thể không hình dung, tưởng tượng để tái hiện những gì văn bản cần đến; không thể không tìm hiểu, đánh giá giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản. Song vấn đề không phải ở tên gọi của cái PPDH mà là ở chỗ vận dụng chúng như thế nào trong mỗi giờ học văn nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh. Ở đây chúng ta nói đến việc sử dụng ba PPDH đặc thù trong giờ học văn đó là: PP đọc sáng tạo, PP dùng lời có nghệ thuật và PP vấn đáp gợi tìm.

Phương pháp đọc sáng tạo:
1.Bản chất:
Đọc sáng tạo là một phương pháp rất quan trọng đối với hoạt động tiếp nhận văn bản bao gồm cả đọc, hiểu và cảm thụ. Hoạt động đọc sáng tạo không chỉ là sự đọc thuần túy mà còn bao gồm cả sự tổ chức hướng dẫn cho học sinh đọc có vận động kết hợp của tư duy lôgich, tư duy hình tượng, tình cảm, giọng đọc và thậm chí cả điệu bộ...Nhằm giúp học sinh có thể nhập vai tái tạo hình tượng nghệ thuật, hiểu tác giả, hiểu giá trị nội dung nghệ thuật của văn bản một cách chính xác... Qua đó rèn cho học sinh kĩ năng tiếp nhận và phê phán, kỹ năng vận dụng những điều đã học vào thực tiễn học tập cuộc sống. Điều tất yếu ở các giờ học văn là giúp học sinh đọc, hiểu và cảm thụ đúng giá trị của văn bản, thấy được mối quan hệ khắng khít giữa văn bản và cuộc sống, giữa nhà văn và người đọc. Đọc sáng tạo nhằm giúp học sinh tìm ra các lớp nghĩa hàm môn của các văn bản nghệ thuật, giúp học sinh hình thành các kỹ năng phân tích, đánh giá cảm thụ văn bản nghệ thuật và nghe nói đọc viết tiếng việt. Đọc sáng tạo là một trong những PPDH đặc thù của phân môn văn được vận dụng trong một quá trình tìm hiểu, khám phá tác phẩm và cả sau khi giờ học trên lớp đã kết thúc.
2.Qui trình:
-Bước 1: Hướng dẫn đọc và tìm hiểu văn bản.
-Bước